رمضانعلی اسماعیل زاده متین آبادی
برف و باران نمی بارد-داستان کوتاه

آخرین مطالب



استاد شامي روح جاري فولکلور در شعر آذربايجان   1395/11/5

شامي سنين کودکي و جواني خود را در فضاي طبيعي و محيط روستا گذرانده و از نظر ابعاد پيراموني طبيعت را دروني اشعار خود کرده است. به نحوي که طبيعت با همه‌ي گستره ي متنوع خود از کوه‌هاي بلند عقاب آشيان تا آب‌هاي جاري بهشت‌سان در دامان طبيعت و چشمه‌ساران هميشه جوشان و... در آثار او حضور دايمي دارد.





 
علی رزم آرای
 
يکي از شناختهشدهترين بزرگان شعر و ادب در اروميه، استاد محمود صادقپور متخلص به «شامي» است. او زادهي روستاست. شامي در اشعار خود کاملاً به زبان روستايي در چهارچوب فولکلوريک آن تسلط دارد. به گفتهي خود او در مقدمهي کتاب «طبيعت قوينوندا» (درآغوش طبيعت)، علاقه به ادبيات فولکلوريک ترکي در سنين خردسالي و به تأثير از لالاييهايي که ميشنيده همچون شير مادر در جان و پي او مينشسته و شکل مييافته است.
شامي در مقدمهي فوق الذکر از زندگي خود، دربارهي اين موضوع ميگويد: از زماني که سياه و سفيد را شناختم و قلم بهدرستي در دستانم جاگير شد، کار را از باياتيها و لالاييهايي که از مادرم شنيده و آموخته بودم، آغاز کردم و گوشه گوشهي روستا را ميگشتم و پاي صحبت پيرمردان و پيرزنان روستا مينشستم و هرچه را که از خزانه ي ارزش مند ادبيات فولکلوريک در ذهن و جان آنان باقي مانده بود، ميشنيدم و ضبط و ثبت ميکردم.
شامي سنين کودکي و جواني خود را در فضاي طبيعي و محيط روستا گذرانده و از نظر ابعاد پيراموني طبيعت را دروني اشعار خود کرده است. به نحوي که طبيعت با همهي گستره ي متنوع خود از کوههاي بلند عقاب آشيان تا آبهاي جاري بهشتسان در دامان طبيعت و چشمهساران هميشه جوشان و... در آثار او حضور دايمي دارد.  او الهام و حکمت را با گوشهها و زواياي فرهنگ بومي و مردمي زبان ترکي آذربايجاني و طبيعت سرشار پيراموني خود درميآميزد و به ترکيبي زيبا و شکوهمند ميرسد.
قيزيل گونش باشين قوزور افقدن
نور ياييلير ياواش ياواش عالمه
آغ گول کيمي آچيلديقجا دان يئري
سئيخ مئشه يه قوشلارساليرهمهمه
ماوي گولون کناريندان گئچيرم
زلال سويو گوزگو کيمي اشيلدير
سحرئيلي سرين سرين اسيري
قميش لرين يارپاق لاري خشيلدير
ترجمه:
خورشيد سرخ سر بلند ميکند از آفاق
نور آرام آرم گسترده ميشود بر پهناي عالم
مطلعات به سان شکفتن گل سفيد ماننده است
بيشه انبوه پرميشود از هياهوي پرندگان
از کنار درياچه آبي رنگ گذر ميکنم
آب زلالش مثل آينه ميدرخشد
خنکاي باد سحري وزيدن گرفته
برگ نيهاي درياچه خش خش ميکنند
و يا
دويوشلردن چيخميش يارالي گونش
آخيدير چايلارا قيزيل قانيني
ترجمه:
بازگشته از نبرد و جنگ خورشيد زخمي
روانه ميکند خون سرخش را بر آبها
زبان حماسي و گاهي آميخته به طنز او سرشار از بدايع و ظرايف است. او به معناي تام زندهکنندهي ادبيات فولکلوريک در بعد ادبي آن در منطقهي اروميه است.
شامي از مفاهيم ملي و ميهني نيز بهرهي فراوان برده و اين مفاهيم در آثار او نمود کامل دارد. وطن، طبيعت، اعتقادات مذهبي، فرهنگ زبان ترکي آذري از مهمترين موضوعاتي است که شامي در آثار خود بدانها پرداخته است.
داغلارين اصلان بئجريب
گوزل شانين شهرتين وار
کؤرد، آسوري، ارمني له
قيريلمايان وحدتيتن وار
يولوندا جاندان کئچرلر
وطن سئوهن مللتين وار
دشمنه بويون اگمه سن
غيرتين وار قدرتين وار
شاعرين وار «شامي» کيمي
ياشا- ياشا جوان اورمو
ترجمه:
پرورده است کوههاي تو شير مرداني را
 نام و آوازه ي تو زيباست
وحدتي ناگسستني داري
با مردمان کُرد و آسوري و ارمني
جان ميفشانند در راهت
تو مردماني داري عاشق وطن
سرافرازي تو درمقابل دشمنان
قدرتمند و غيرتمندي
شاعري چون «شامي» داري
پاينده و جاودان بماني اروميه ي جوان!
شعر «توفنگيم» (تفنگ من) نمونه و شاهدي تام است از پيوند حماسه و طبيعت در شعر شامي. شعري در رساي مقاومت و آزادي.
وطن سنگرينده منه داياقسان
اي منيم دارگونده يولداشيم توفنگ
تاريخده بيرشانلي حماسه ياراد
اي گوزل همدميم سير داشيم توفنگ
سن سينهم اوستونده آچيلان زمان
دره لر جينگيلدير داشلار تومولور
آهولار ديسکينير قارتال لار اوچور
سکوت پارچا لانير ظلمت سؤکولور
ترجمه:
در سنگر وطن عصاي دست مني
اي در روزگار سختي دوست من تفنگ
در تاريخ حماسهاي بساز پرآوازه
سکوت هزارپاره ميشود وظلمت ميشکافد
زماني که در آغوشم ميچکانم تو را
درهها لرزانند و سنگها غلتان
آهوان ميرمند و عقابها پرميکشند
اي همدم من، هم سنگرم تفنگ
و يا
قالديرياتان لاري آغير يوخودان
«شامي» يم باغريما باسارام سني
اؤزوم آزادليقا چاتا بيلمه سم
اوغلومون چيگنيندن آسارام سني
ترجمه:
بيدار کن خفتگان در خواب غفلت را
«شامي» هستم و ميفشارم بر سينه تو را
اگر آزادي براي من دستنيافتني شد
شانهي پسرم را تکيهگاه تو خواهم کرد


کلمات کلیدی این مطلب : ،
تعداد بازدید :359  |   تاریخ ثبت : 1395/11/5
نظرات :

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد



حقوق مادی و معنوی این وب‌سایت متعلق به مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری است. طراح و برنامه‌نویس : علی‌رضارضایی