توسط انتشارات سوره مهر منتشر و روانه بازار کتاب شد
مجموعه رباعی این کوه سرش همیشه زیر برف است ازمحمد عالی‌زاده منتشر شد
باگردآوری و تنظیم خسرو باباخانی و رقیه‌سادات صفوی
مجموعه داستان بزرگسال روح مرطوب منتشرشد

آخرین مطالب



دکتراسماعیل امینی : حضور و دخالت نااهلان، بزرگترین آسیب شعردینی است   1398/6/17

شعر مذهبی گونه‌ای ازشعراست که بیانگر نگاه انسان به سویۀ معنوی جهان و حیات کمالی انسان در پرتو هدایت وحیانی است. بر این اساس شعرهایی که دربارۀ تاریخ ادیان و زندگی شخصیت‌های دینی و آداب و آیین‌های دینی است، اگر بربنیان جهان بینی دینی و وحیانی نباشد، لزوماً شعردینی نیست.





حضور و دخالت نا اهلان بزرگترین آسیب شعردینی است. نا اهلان یعنی کسانی که شعردینی را ابزارمطامع خود می‌پندارند. مطامعی ازقبیل شهرت طلبی، روی و ریا، دامن زدن به اختلافات مذهبی و فرقه‌ای، مجادلات سیاسی و انتخاباتی، حرص قدرت، نفسانیت و بسیاری کج فهمی‌های دیگر ازاین دست.

دکتراسماعیل امینی ، شاعر، منتقد ادبی  و استاد دانشگاه ضمن بیان این مطلب درگفتگو با سایت ادب فارسی درباره کاستی های های این گونه شعر نیز خاطرنشان کرد :فقراندیشه، سطحی نگری و بی توجهی به کرانه‌های وسیع تعالیم دینی ، ازجمله بی توجهی به منابع اصلی آموزه‌های دینی یعنی قرآن کریم، نهج‌البلاغه، صحیفه سجادیه، ادعیه و احادیث، ازجمله کمبودها و موضوعاتی مغفول مانده هستند که درشعرآیینی معاصردیده می‌شود.
 وی درباره بایدها و نبایدهایی که شاعران  آئینی باید درشعرخود ازلحاظ فرم ، زبان و محتوا رعایت کنند خاطر نشان کرد : شعرمذهبی، شعری مبتنی بر سنت، فرهنگ و اندیشۀ مذهبی است . براین اساس است که زبان، فنون بلاغی و نوع نگاه در آثاری که به عنوان شعر مذهبی عرضه می‌شود، قابل ارزیابی است.
این پژوهشگرادبی درادامه به تعریف وشاخصه های شعرآئینی پرداخت و اظهارکرد : به نظرم این اصطلاح، (شعر آیینی) نارساست. بهتراست همان طور که در زبان مردم و نوشته‌های اهل سخن رایج است و صدها سال هم پیشینه دارد بگوییم: شعرمذهبی.
وی دراین باره تصریح کرد : شعر مذهبی گونه‌ای ازشعراست که بیانگر نگاه انسان به سویۀ معنوی جهان و حیات کمالی انسان در پرتو هدایت وحیانی است. بر این اساس شعرهایی که دربارۀ تاریخ ادیان و زندگی شخصیت‌های دینی و آداب و آیین‌های دینی است، اگر بربنیان جهان بینی دینی و وحیانی نباشد، لزوماً شعردینی نیست. بلکه شعری است که فقط ازنشانه‌ها و نمادهای دینی در زبان و بیان استفاده کرده است.به همین سیاق، اشعار وصفی و تغزلی و حسب حال، اگربیانگر دیدگاه دینی مبتنی برتعالیم انبیاء باشد شعر دینی محسوب می‌شود.
این شاعر، پیشینیه شعردینی درزبان فارسی را به اندازۀ تاریخ شعرعنوان کرد و افزود : اساساً شعرفارسی ازهمان آغاز، یعنی از دوران پیش ازاسلام، شعرنیایشی و معنوی و دربردارندۀ مباحث دینی و تعالیم معنوی بوده است. دردوران پس ازاسلام نیزجریان اصلی شعرفارسی، یعنی آثارسرآمدان شعر، بربنیان تعالیم دینی و آموزه‌های وحی و معارف قرآن کریم بوده است.
این منتقدادبی درپاسخ به پرسشی مبنی براینکه آیا تمایزی بین شعرآیینی و شعرمتعهد وجود دارد و می‌توان هرشعرآیینی را همان شعرمتعهد دانست خاطرنشان کرد : هیچ شعری نیست که متعهد نباشد و هرشعری ، به نظام فکری و دیدگاه شاعرش تعهد دارد. بنابراین تمام اشعار، متعهدند. ازاین میان ، آن شعرهایی که حاصل نگاه متدینانه به عالم است، شعردینی است.
این استاددانشگاه درادامه ، شعرمذهبی درروزگارحاضر را جریان اصلی شعر امروز دانست و گفت : آثارشاخص شعرمعاصر، غالباً درپرتو فرهنگ دینی شکل گرفته‌ است.
وی درخصوص قابلیت ترجمه‌ شعرآیینی به زبان‌های دیگر و شناساندن معارف شیعی به جهانیان عنوان کرد :هیچ شعرخوبی قابل ترجمه نیست. و هیچ شعری قادربه شناساندن معارف دینی به دیگران نیست. معارف دینی و از جمله تعالیم شیعی، نه ازراه شعر بلکه ازراه کتاب‌های علمی و تحقیقی و مقالات مستدل، قابل معرفی به جهانیان است. اما بیش از نوشته‌ها و تحقیقات و سخنرانی‌ها، رفتار و عملکرد ما، معرف معارف و میزان معرفت‌مان نسبت به تعالیم امامان شیعه است.
این محقق و تصحیح کننده آثارادبی ، درخصوص تاثیرحضورشاعران آئینی درمجالس مذهبی و نفس کشیدن درفضای هیات برشعرشان خاطر نشان کرد : حضورشاعر درهیئت اگربه تکلف باشد، هیچ ثمری ندارد. اما طبیعی است که هرکسی که درمیان مردم زندگی می‌کند به هرحال در محافل و مجالس مردم نیزحاضرمی‌شود. به ویژه شاعری که دل‌بستۀ دین است و دلدادۀ اولیاء خدا باشد.وی دراین باره اضافه کرد :زندگی درمیان مردم ،ازجمله حضوردرمجالس مذهبی، بخشی از زندگی طبیعی و شاعرانه است و طبعاً برکات آن درکلام شاعرنمایان خواهدشد.
اسماعیل امینی درپایان ، درباره مهم‌ترین کاری که لازم است درزمینه مداحی و مرثیه‌سرایی امام حسین علیه السلام صورت بگیرد خاطر نشان کرد : این همه شتابزدگی و تولید پرشمار و کم رمق شعرها و نوحه‌های جدید یک بارمصرف، ضرورتی ندارد. بسیارند سروده‌های ارزشمندی که ده‌ها و گاه صدها سال، ورد زبان ذاکران و عزاداران حسینی بوده‌اند و امتحان خود را پس داده‌اند. راه نوآوری و خلاقیت بسته نیست، اما نوآوری به معنای تولید آثارسطحی و ترویج شلختگی زبانی و بلاغی نیست.

کلمات کلیدی این مطلب : اسماعیل امینی ، شعر آیینی ، حوزه هنری ، عاشورا ،
تعداد بازدید :138  |   تاریخ ثبت : 1398/6/17
نظرات :

دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید در وب سایت منتشر خواهد شد
پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد



حقوق مادی و معنوی این وب‌سایت متعلق به مرکز آفرینش های ادبی حوزه هنری است. طراح و برنامه‌نویس : علی‌رضارضایی